Przekazywanie know-how do konkurencji to proces, który często jest widoczny w zachowaniu pracownika. A mimo to firmy zwykle zgłaszają się dopiero wtedy, dochodzi do realnych szkód i wiedza technologiczna znajduje się już w posiadaniu osób niepowołanych. Dlatego nie powinno się lekceważyć sygnałów. Reagowanie na nie, oczywiście zgodnie z prawem, może uchronić firmę przed poważnymi problemami.
Pierwsze sygnały przekazywania przez pracownika informacji do konkurencji
Pracownik, który nagle interesuje się informacjami niekoniecznymi mu do wykonywania obowiązków służbowych, powinien wzbudzić czujność swojego przełożonego. Jeśli często zadaje pytania np. o bazy klientów, marże, procedury, strategie, warto sprawdzić, czy ma to uzasadnienie w realizowanych przez niego zadaniach, czy prowadzonych przez niego projektach.
Również kopiowanie plików – na pendrive, dysk zewnętrzny albo do prywatnej chmury powinno stać się sygnałem ostrzegawczym. Jeśli jest to pojedynczy przypadek, można założyć, że chce np. pracować nadokumencie w domu. Ale jeśli jest to czynność nagminna, obejmująca duży zakres danych, odbywająca się tylko wtedy, kiedy nikt nie obserwuje, albo po godzinach pracy, występuje niebezpieczeństwo, że nie robi tego w dobrej wierze.
Trochę trudniej jest zauważyć częste kontakty z konkurencją: spotkania „prywatne”, intensywna aktywność na LinkedIn lub rozmowy telefoniczne prowadzone poza służbowymi kanałami. Kiedy już zostaną zauważone, warto przyjrzeć się sprawie bliżej. Często takie zachowania pojawiają się przed odejściem pracownika z firmy. Pojawia się spadek zaangażowania, unikanie odpowiedzialności i charakterystyczne selektywne przekazywanie informacji. Pracownik dzieli się wiedzą tylko z wybranymi osobami, porządkuje dokumenty, usuwa historię działań i zabezpiecza dostęp do „swoich” plików.
Włączenie detektywa w zabezpieczanie interesów firmy
W sytuacji, kiedy pracodawca podejrzewa swojego pracownika o wynoszenie know-how do konkurencji, często reaguje niestety chaotycznie. Próbuje samodzielne przeszukiwać dyski komputerów, korespondencję mailową, czy podsłuchiwać rozmowy. Często jednak w ten sposób bardziej sobie szkodzi, niż ratuje swoją sytuację. Dlatego warto rozważyć działania profesjonalne. Zaangażowany w sprawę prywatny detektyw nie polega na domysłach. Zamiast tego podejmuje konkretne, przynoszące efekty działania:
- ustala powiązania osobowe i biznesowe z konkurencją,
- dokumentuje konkretne czynności – ich zakres i kolejność,
- dokonuje zgodnego z prawem zabezpieczenia dowodów,
- stanowi rzeczowe wsparcie dla obsługującego firmę prawnika, dostarczając mu legalnych dowodów, które będzie można wykorzystać w postępowaniu sądowym.
Równolegle ze swoimi działaniami detektyw uczula pracodawcę, alby nie działał impulsywnie i starał się opierać się na faktach, nie na podejrzeniach.
Sygnały ostrzegawcze świadczące o wynoszeniu przez pracownika know-how do konkurencji nie zawsze są jednoznaczne. Ale zawsze warto dokonać ich szczegółowej analizy natychmiast po ich zauważeniu. Im wcześniej rozpocznie się ich badanie i dokumentowanie, tym większa szansa na ochronę danych firmowych bez narażania się na straty, które trudno będzie potem odwrócić.